Een nieuwe fase

(c) Inaya photography

Hoe weet je dat, dat er een nieuwe fase aangebroken is? Hoe kun je met zekerheid zeggen dat je overgestoken bent van één stuk van je leven naar een volgend?

Eigenlijk kun je dat niet. Of toch niet op het moment zelf. Als het inzicht er al is, dan komt het altijd achteraf.

Dat werkt niet zo goed voor onze menselijke geest, die graag de illusie koestert dat hij grip heeft op de dingen. Dus houden we ervan om het leven op te delen in duidelijk overzichtelijke stukken, zoals kind – puber – jongvolwassen – volwassen – ouder – grootouder. Of ook wel: gezond – ziek. Maar als je er even over nadenkt, merk je meteen dat dat eigenlijk heel vloeiende begrippen zijn. Wanneer is iemand niet meer jongvolwassen maar wel volwassen? Wanneer ben je ouder van een kind?

Sommigen zullen heel heldere momenten markeren (meerderjarig worden, bevallen), maar eigenlijk zijn dat puur formalistische en redelijk arbitraire grensposten. Aan bepaalde vormen van immatuur gedrag te oordelen zijn sommigen op dertig jaar nóg niet volwassen, en ik ken niemand die een miskraam kreeg die zich géén ouder voelt van het juist verloren kind.

Hoewel sommige gebeurtenissen in het leven ons kunnen overvallen, en er vervolgens in het verhaal dat we over onszelf vertellen voor altijd een duidelijk voor en na de dramatische (of wonderlijke) gebeurtenis is, bestaat het gros van het leven eigenlijk vooral uit heel geleidelijke overgangen. Ik zie daar elke ochtend een mooi voorbeeld van, zeker in dit seizoen, op het al vrij late uur dat de nacht langzaam plaatsmaakt voor de dag.

Het zou onnozel zijn om te beweren dat er niet zoiets als dag of nacht bestaan. Het zijn twee zeer duidelijk verschillende delen van een etmaal. Maar wanneer houdt de nacht op en begint de dag? Al lang voor de zon boven de einder klimt, kondigt ze zich aan, vaak met prachtige kleuren. Je kunt niet meer echt zeggen dat het nog ‘nacht’ is. Ook wanneer de zon echt verschijnt, duurt dat even. Het eerste half uur heeft de dag nog iets slaperigs, dat pas optrekt wanneer de zon hoger aan de hemel staat en het licht een andere kwaliteit krijgt. De overgang tussen dag en nacht is geen schakelaar die omgegooid wordt, van helder naar donker of andersom. Er is een overgangsfase (hoe dichter bij de evenaar hoe korter die wordt, maar ze is er altijd)

(c) Inaya photography

Veranderingen en fases in ons leven kondigen zich net als de zonsopgang vaak al een hele tijd van op voorhand aan. Soms zijn we ons daarvan bewust, vaker niet, bezig als we zijn met ‘belangrijke’ of ‘dringende’ dingen. Dan kijk je plots op en denk je: hé, nu is het dag. Maar de schemering en de kleuren van de dageraad waren er ook terwijl jij niet keek.

Als het over prettige of zinvolle evoluties gaat, stoort het ons vaak minder dat we de overgang niet in het oog hielden. Maar als het aankomt op dingen die ons ineens onaangenaam verrassen, wilden we vaak dat we beter opgelet hadden. Je bent niet pas ziek op het moment dat een arts de diagnose stelt, je was het daarvoor ook al, soms zelfs een hele tijd, alleen wist je het niet. Of was je te druk bezig met van alles om te luisteren naar het gefluister op de achtergrond.

Heeft het zin om te proberen ons meer bewust te worden van die eigenlijk permanente overgangstoestand, van de voortdurend veranderende kwaliteit van ons leven? Volgens de boeddhisten wel, en ik volg ze daar graag in. Niet alleen omdat je dan sneller door hebt dat er op sommige vlakken misschien iets schort, maar vooral omdat het ervoor zorgt dat je je beter bewust wordt van hoe kostbaar elk moment is.

Alles in het leven verandert onophoudelijk. Niets is vijf minuten later nog hetzelfde, ook jij niet. Dat is aanvankelijk best wel een lastig inzicht. Tegelijk is het heerlijk. Want als alles in verandering is, elk moment opnieuw, dan is alles elk moment ook weer nieuw. Dan is er elk moment een nieuwe kans op verwondering, schoonheid, dankbaarheid. En er is ook rust.

Fases mogen zich gerust duidelijk aftekenen als we erop terugkijken, in het moment zelf is dat totaal overbodig. Er is alleen beweging, en die weet zelf wel waar ze heen wil. Net als de branding van de zee geen moment stil is, en de golven komen en gaan, is er niets wat zo rustgevend werkt als die eindeloze beweging, zodra we ons daaraan overgeven. Cycli zijn de ademhaling van het universum. En wij deinen mee op die immense golf.

(c) Inaya photography

Dus breekt er een nieuwe fase aan, in mijn leven, in mijn werk? Ongetwijfeld. Covid was een collectief breekpunt van formaat dat ook voor mij persoonlijk enorme impact had. Er zal nu altijd een voor en een na zijn. Maar de evolutie stopt daar niet. En gedragen door de krachten die ontloken tijdens die heel ingrijpende periode, voel ik de volgende innerlijke golf al een hele tijd aanzwellen.

Geen idee waar ze heen gaat, en dat hoeft ook niet. Dit voorjaar nam ik een paar heel taaie beslissingen die krassen lieten op mijn ziel omdat ze ingrijpende gevolgen hadden voor mensen die ik graag zie. Als ik er nu op terugkijk, merk ik dat ik intussen op een heel andere plaats sta. Ik voel me sterker, zekerder en veel meer geworteld. Klaar om dingen te gaan doen in de wereld, op een andere manier dan voorheen.

Of eigenlijk ben ik ze, de ochtendschemering indachtig, al aan het doen. Zachtjes. Geleidelijk. En de kleuren worden steeds dieper en duidelijker.

Einde van de maancyclus, begin van de zonsopgang – fases die elkaar kruisen (c) Inaya photography

2 gedachtes over “Een nieuwe fase

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s