De oude verhalen zijn doodmoe

Wanneer komt het moment dat we op de knieën zakken en toegeven dat dit geen strijd is die we moeten winnen, dat het zelfs geen strijd is die we gaan verliezen, ook al hoort er diep verdriet bij, maar dat dit gewoon de definitie is van wat het is om te leven op deze planeet?

Dat schreef ik een jaar geleden al, over onze aanpak van de C*-crisis. Jammer genoeg is de vraag nog altijd even relevant. Want we zijn nog altijd bezig met de strijd. En we zijn onszelf nog altijd aan het voorhouden dat we die kunnen – en moeten – winnen. Intussen loopt de collateral damage steeds verder op.

De strijd in kwestie kadert in het ‘nobele’ idee van de heiligheid van het leven. Het menselijk leven, wel te verstaan. Al het andere leven op de planeet kan ons geen moer schelen, en het is precies daarom dat we ons nu in deze hachelijke positie bevinden. Als we een beetje meer respect hadden gehad voor de natuur, dan was dit virus keurig in het regenwoud gebleven.

(c) Inaya photography

Dat idee dat elk mensenleven heilig is en gered moet worden, is een oud verhaal. Het is puur religieus in oorsprong. De Franse schrijver Sylvain Tesson zegt het zo, in De sneeuwpanter:

“Definitie van de mens: het welvarendste wezen uit de geschiedenis van de levende wezens. Als soort wordt hij nergens door bedreigd: hij ontgint, bouwt en vermenigvuldigt zich. Na zich te hebben verspreid hoopt hij zich op. Zijn steden rijzen ten hemel. Een Duitse dichter had in de negentiende eeuw geschreven dat de mens als een dichter op de aarde kon wonen. Dat was een mooi plan, een naïeve wens die niet was uitgekomen. In zijn torenflats bewoont de eenentwintigste-eeuwse mens de wereld als mede-eigenaar. Hij heeft de wedstrijd gewonnen, droomt van zijn toekomst, loert naar de volgende planeet om het overschot te kunnen lozen. Weldra zal de ‘eindeloze ruimte’ zijn afvoerput worden. Een paar duizend jaar geleden had de God van Genesis (wiens woorden waren opgetekend voordat hij stom werd) het heel duidelijk gezegd: ‘Wees vruchtbaar en vermenigvuldig u en vervul de Aarde, en onderwerp haar.’ (1:28) Je kon redelijkerwijs denken (zonder de geestelijke kaste te beledigen) dat dit programma was afgerond, de Aarde was ‘onderworpen’, en dat het nu tijd was om de moederschoot met rust te laten. We waren met acht miljard mensen. Er waren nog een paar duizend panters over. De mensheid speelde geen eerlijke wedstrijd meer.”

Op zeker moment wordt elk nobel streven destructief. Als het te lang wordt volgehouden, als het blind wordt gevolgd omdat de juistheid of gepastheid ervan niet in vraag mag worden gesteld.

Dat is waar ik aan moet denken als ik beleidsmakers en virologen crisismaatregelen zie uitsmeren tot een chronische toestand, ten koste van alles en iedereen. Wie blind gedreven wordt door een of ander nobel streven, beschouwt zichzelf vaak als een witte ridder. Maar de overtuiging dat je rijdt voor het goede doel, is geen vrijgeleide om met nijlpaardpoten door de rechten van anderen te baggeren en te roepen dat zij maar moeten wijken voor jou, met je grote gelijk.

Wie volhoudt dat zijn ideaal geen enkele vorm van weerwoord of nuance verdraagt en door niets of niemand in vraag mag worden gesteld op vlak van wenselijkheid of houdbaarheidsdatum, is geen witte ridder maar een op hol geslagen nijlpaard met een immense blinde vlek.

Ik ben er zeker van dat de moederschoot, zoals Tesson onze planeet noemt, intussen begonnen is om ons ferm op onze donder te geven, en dat C* nog maar een voorsmaakje is. We zullen eens zien hoe eerlijk de wedstrijd die de mens speelt op aarde nog is als orkanen, vloedgolven, bosbranden en tropische muggen met allerlei ziektes jaar na jaar exponentieel toenemen.

Precies daarom is het belangrijk om het nobel streven dat ons aanstuurt kritisch te durven onderzoeken. Oók in het midden van een crisis. Want C* gaat nooit meer weg, en de oude verhalen zijn doodmoe.

(c) Inaya photography

4 gedachtes over “De oude verhalen zijn doodmoe

  1. Zoals jij dat kan, Kirstin, zie ik het zelden verwoord. Helder, beeldend, met passie geschreven. Elk nobel streven wordt destructief ja. Schade, en schande. En die Sylvain Tesson… die heeft het ook aardig in de gaten. Het citaat maakt me nieuwsgierig naar zijn boek

    Geliked door 1 persoon

    1. Tesson is een wereldreiziger, filosoof en schrijver. ‘De sneeuwpanter’ is een knap boek, over de reis samen met Munier, een van de beste natuurfotografen ter wereld, om in Tibet de sneeuwpanter te gaan spotten.
      Hij bracht ooit ook moederziel alleen een half jaar door aan de oevers van het Bajkal-meer in Siberië, in de winter nota bene.
      Het is geen warme man, zijn schrijfstijl is heel mannelijk en een beetje getormenteerd soms, alsof hij zich geen gevoelens kan permitteren en er dan maar scherpe woorden omheem gespt. Maar ik vind zijn boeken altijd wel knap, en de desolaatheid van de landschappen die hij tot leven wekt, is tastbaar.

      Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s