We houden niet van onze kinderen

Wat we in deze samenleving ook beweren: we houden niet van onze kinderen.

Reageer je nu verontwaardigd? We weten allang dat je mooie woorden moet koppelen aan daden, en wie kijkt naar wat we doen, kan niet anders dan concluderen dat we ofwel bewust liegen, ofwel niet beseffen dat we liegen. Ik weet niet welke van de twee het ergst is.

(c) Inaya photography



Als onze samenleving van haar kinderen hield, dan zouden we hun welzijn boven dat van onszelf stellen. In plaats daarvan komen zij laatst. We offeren hun toekomst op aan wat wij om god weet welke reden belangrijker vinden.

Je ziet dat in de C*-crisis, waar alles wat zij nodig hebben voor een gezonde ontwikkeling op de helling gezet is ten voordele van mensen die in vergelijking met hen hun hele leven al gehad hebben. Je ziet het ook in de klimaatcrisis, waar we ongestoord onze ramkoers met de planeet aanhouden en de rekening voor onze neoliberale expansiedrang zonder verpinken doorschuiven naar hen.

Ik ben even over de veertig. Mijn generatie, en al wie ouder is dan ik, zijn op dit eigenste moment de kwaliteit en duur van ons eigen leven aan het financieren met die van onze kinderen. Dat geldt zowel voor de C*-crisis op korte termijn als voor de klimaatcrisis op de iets langere.

Ik wil dit niet. Het is pervers. Maar dat beseffen is niet genoeg. Ik ben net als iedereen een klein radertje in een enorm systeem en ik vraag me vertwijfeld af wat ik als klein persoontje kan doen om daar op een of andere manier een verschil te maken.

Schrijven, misschien.

(c) André Vanlierde



Er is een reden waarom we ons de gebeurtenissen uit onze eerste vijftien levensjaren zoveel intenser herinneren dan alles wat daarna kwam. Het is dezelfde reden waarom we het gevoel hebben dat de tijd steeds sneller gaat naarmate we ouder worden. Kinderen hebben een ander gevoel van tijd – ze leven veel meer in het nu, daardoor duurt de tijd veel langer – en beleven daardoor alles veel intenser.

Wat voor ons, volwassenen, maar een paar maanden maatregelen zijn, is voor kinderen een zee van uitzichtloosheid. Een schooljaar was een eeuwigheid in ons jonge leven. Nu schrikken we dat er alweer een jaar voorbij is. Alles wat we hen ontnemen en tegelijk nog eens extra op hun schouders stapelen, weegt veel zwaarder door voor hen dan het voor ons doet. Gezonde ontwikkeling haal je niet ‘zomaar even in’ na een periode van trauma en tekort. We wéten dat. En toch geven we in onze benadering van C* én klimaatverandering voorrang aan alles en iedereen behalve de kinderen en jongeren. De economie, de cijfers, de groei, de vooruitgang, de levensverwachting van zeventigjarigen… het is allemaal belangrijker. We schroeven alles terug wat kinderen nodig hebben om zich te kunnen ontwikkelen tot volwaardige, functionele, gezonde volwassenen: sociale ontwikkeling en kwaliteitsvol onderwijs, groeikracht en vreugde, spontaniteit en exploratie. Adem en ademruimte. Rust in hun hoofd. Zuiver water, groen en bossen, biodiversiteit.

Ironisch genoeg gaat het ‘gewone’ leven van volwassenen, zelfs tijdens C** min of meer ongehinderd door: we mogen naar de winkel, naar het werk, we kunnen zelfs op vakantie als we koppig genoeg zijn. Het casinokapitalisme scheert hoge toppen, waarbij de rijksten in een oogwenk hun fortuin nog zien aangroeien terwijl miljoenen mensen die zich tot voor kort staande konden houden nu in de armoede gestort worden.

Ja, natuurlijk hebben volwassenen het ook moeilijk nu. Maar niet zo moeilijk als kinderen. Wij hebben meer perspectief, precies omdat we ouder zijn. We maken zelfs al volop plannen voor de toekomst. Andermaal hebben die niets te maken met het welzijn van onze kinderen. We dromen van alles wat we binnenkort dubbel en dik inhalen, niet alleen menselijk contact maar ook pure consumptiecompensatie, alsof er helemaal geen uitroeiingsgolf en stijgende zeespiegels op ons afkomen.

(c) Inaya photography



Nee, we houden niet van onze kinderen, ook al beweren we bij hoog en bij laag van wel.
We zetten hen thuis voor onmogelijk lange periodes terwijl ze niet eens ziek zijn, we laten het hen maar uitzoeken met hun schoolwerk, vaak met te weinig omkadering of hulp (wat niet de schuld is van ouders en leerkrachten die hen oprecht wel proberen te helpen maar daar gewoon de tijd of middelen niet voor hebben), we laten de leerachtstanden zich opstapelen, de cijfers van kindermishandeling op een paar maanden tijd verviervoudigen en de wanhoop, depressies en zelfmoordpogingen bij kinderen en jongeren de hoogte in schieten.

Het zijn de kinderen en jongeren die de rekening van onze keuzes en ons gedrag gepresenteerd zullen krijgen. Volgend jaar, volgend decennium, volgende eeuw. Tegen dan zullen de meesten van ons al dood zijn. Misschien rekenen we daar onbewust zelfs op.

Kinderpsychiater Peter Adriaenssens liet ooit een opmerkelijke uitspraak optekenen toen hij (pre-C*) de stelling voorgeschoteld kreeg dat het toch erg was hoeveel bejaarde mensen eenzaam zaten te verkommeren thuis of in een rusthuis zonder dat hun kinderen nog naar hen omkeken. Hij zei onomwonden: ‘Als ouder moet je de liefde van je kinderen verdienen.’

Zolang ze (heel) jong zijn, kijken onze kinderen naar ons op met grenzeloos vertrouwen en evenveel vergeving. Hun loyaliteit is onbegrensd, wat we hen ook aandoen. Maar ze zijn ons geen liefde en trouw verschuldigd uit puur biologische wetmatigheid. Als we willen dat wij de liefde en het respect van onze kinderen waard zijn, ook als ze volwassenen zijn die we recht in de ogen moeten kijken, dan zouden we nu op een heleboel vlakken best het geweer van schouder beginnen veranderen.

(c) André Vanlierde

2 gedachtes over “We houden niet van onze kinderen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s