Alles komt goed

(c) Inaya photography

Godverdomme, er is zoveel te schrijven over het C**-virus en hoe we daarmee omgaan dat mijn hoofd veel weg heeft van een grabbelton vol snippers. Elke dag brengt een gevoel, een inzicht, een nuancering, een verbijstering. Ik stuiter van het microscopische naar het macroscopische niveau en terug. Ik probeer alles tegelijk te kaderen en te bevatten en tot op zekere hoogte lukt dat maar het is een voelend proces, geen verbaal of mentaal scherpslijpen.

Het heeft geloof ik dus ook geen zin om in te gaan op alle elementen afzonderlijk, alle argumenten, alle pro’s en contra’s, al het stemgeluid van experten, politici en bezorgde wetenschappers tegen en over elkaar. Om over de complottheorieën nog maar te zwijgen.

Maar ik wil wél iets van me laten horen. Iets schrijven, omdat het belangrijk is om de stroom binnen in mij en tussen ons allen in de buitenwereld in beweging te houden.

Net als zoveel andere mensen vandaag, klauw ik naar houvast. Praktisch, maar vooral innerlijk. Daarom zoom ik hier in op een paar diepe principes die volgens mij altijd opgaan, overal en in elke situatie. Ze helpen onze inzichten verbreden in plaats van ze te verengen en laten ons bij gelegenheid met andere ogen naar vertrouwde gebeurtenissen kijken. Hoe je ze toepast en vertaalt voor jezelf, is aan jou. Het zou fijn zijn als ieder van ons voor zichzelf voelt en nadenkt, zodat de dialoog die ontstaat er een is die voortkomt uit authentieke, frisse en persoonlijke energieën die elkaar ontmoeten.

(c) Inaya photograpjy

Trek aan het kleinste draadje.

Problemen worden het best zoveel mogelijk opgelost op maat, met subtiele, kleine ingrepen. Want elke daad heeft gevolgen – grote daden hebben dus grote gevolgen. Om een knoop te ontwarren, trek je bij voorkeur aan het kleinste draadje dat je kunt vinden dat tóch effect heeft. Trek zachtjes, en werk verder van daaruit. Benaderingen die een probleem willen aanpakken met veralgemeningen, grote bewegingen en de spreekwoordelijke voorhamer creëren evenveel schade als een echte voorhamer zou doen, hoe oprecht ook de bedoelingen. En dat soort schade komt in een later stadium ook weer om een oplossing vragen.

Het grotere geheel is belangrijker dan jij.

Alles is met alles verbonden. Altijd. Overal. Hoezeer we het menselijk individu ook verheerlijken in deze antropocentrische tijden, zonder het grotere geheel zijn we niet(s). We maken er deel van uit en we hebben het nodig. Of het nu de baarmoeder is voor de baby, het gezin voor het kind, de samenleving voor de volwassene, het ecosysteem van de planeet voor de hele menselijke soort… zonder de grotere context overleven we niet. We maken er deel van uit en we zijn er ons leven lang met meer dan één navelstreng mee verbonden. Denken dat dat niet zo is, is in het beste geval blind, in het slechtste destructief.

Binnen dat grotere geheel ben jij óók belangrijk.

Het grotere geheel mag dan onmisbaar zijn, elk individu heeft daarin wel een unieke rol te spelen en een unieke bijdrage te leveren. Van korstmos tot bergtop, van impala tot zeehond, van schimmel tot individuele mens: ieder van ons zorgt er mee voor dat het grote web zijn diepte kent en zijn evenwicht behoudt. Als er iets aan het wankelen gaat, heeft dat een rimpeleffect op alles eromheen. Er is maar één jij, en die leeft hier en nu. Dat is belangrijk, jij bent belangrijk. Jezelf (leren) kennen en begrijpen en goed voor jezelf zorgen maakt een enorm verschil op élk niveau. Dus lees dat boek, neem die vrije middag, gun jezelf de broodnodige momenten van herbronning en plezier. Zie mensen graag. Weet je verbonden met hen, en met jezelf, op wat voor manier dan ook. We worden er allemaal beter van.

(c) Inaya photography

Het grootste talent van de mens is mildheid, alleen vergeten we dat vaak.

Mildheid is het tegenovergestelde van meedogenloosheid. We zijn de laatste paar eeuwen door het neoliberale model maar al te overtuigend een diepe vorm van egoïsme en meedogenloosheid aangepraat: mensen zouden alleen bezig zijn met hun eigen voordeel. Wij tegen zij, ik tegen de ander, en wie het hardst stampt, krijgt het meest en heeft gelijk. Het getuigt van een bijzonder nihilistisch mensbeeld, en het strookt van geen kanten met de werkelijkheid. Onze zorg voor elkaar zit ingebakken in onze botten.

Het is intussen een meme op sociale media, maar nog altijd de moeite van het citeren waard: het antwoord van anthropologe Margaret Mead op de vraag wat zij beschouwde als het eerste teken van echte beschaving. In plaats van te beginnen over vishengels of aardewerk of maalstenen, antwoordde Mead dat het eerste teken van beschaving in een oeroude cultuur een gebroken dijbeen was, dat weer was geheeld. Ze legde uit dat een gebroken been in het dierenrijk een doodvonnis betekende. Je kunt niet meer weglopen voor gevaar, je raakt niet meer tot aan de rivier om te drinken, je kunt niet meer jagen. Je bent een makkelijke prooi voor elk roofdier. Geen enkel dier overleeft een gebroken bot lang genoeg om het te laten aaneengroeien. Een gebroken en geheeld dijbeen (een zeer lastige en taaie breuk, trouwens) is het bewijs dat iemand de tijd en de moeite genomen heeft om bij de gekwetste persoon te blijven, de wonde verzorgd heeft, hem in veiligheid heeft gebracht en voor hem gezorgd heeft tot hij genezen was. ‘Iemand door een zware periode helpen, is waar beschaving begint,’ aldus Mead.

De mens heeft een chronisch probleem met zijn eigen sterfelijkheid.

Een van de dingen die ons het meest uitgesproken van dieren onderscheidt, is ons vermogen om de toekomst te zien. In plaats te leven in een soort langgerekt nu, zoals dieren dat doen, leven wij met het vooruitzicht van ouderdom en dood én de angst die eruit voortkomt. Want we kunnen niet over de grens van de dood heen kijken. Het grote niets jaagt ons diepe, diepe angst aan. We hebben die angst doorheen de geschiedenis bezworen met sagen, godenverhalen, de Bijbel, elke mythologie die maar overtuigend of troostend genoeg klonk. Als puntje bij paaltje komt, blijven de feiten dezelfde: op een dag sterven we en vallen we uiteen tot moleculen, atomen, energie. Waar ons bewustzijn heen gaat, weten we niet. Krampachtig vechten tegen die sterfelijkheid heeft iets tragisch. Het verpest bovendien de beperkte tijd die we wél hebben.

Een plantage is geen oerwoud.

De mens is bij uitstek in staat om zijn levensomstandigheden mee vorm te geven. In onze zoektocht naar zekerheid en comfort zijn we geneigd het wilde te vrezen en het gedomesticeerde te omarmen. Maar wie al eens de beelden van palmplantages zag, zou conclusies moeten trekken. Van bovenaf ziet het er groen uit. Maar onder de kruinen groeit niets. Gecontroleerde veiligheid is een steriele gevangenis, het is geen ecosysteem. Wat we nodig hebben om te gedijen, is de robuuste rijkdom van een regenwoud, met ontelbare verschillende levensvormen die met elkaar in interactie gaan. Dat betekent dat er dood is, en chaos, maar ook onevenaardbare rijkdom. Aan ons om te beslissen in welke versie van de wereld we willen leven.

Alles komt goed.

De fossielen in de rotsen, de zeebodem die bergtop werd: de schoonheid van deze planeet is peilloos en wij zijn daar een piepklein deeltje van. Dat is misschien niet geruststellend voor ons ego, dat zichzelf solide en het liefst onsterfelijk wil kennen, maar dat geeft niet. Net zoals je een kind troost als het licht uitgaat dat het morgen ook weer dag wordt maar dat iedereen nu gaat slapen, zal de aarde ons troosten. Onze tijd komt en gaat ook weer. Niets gaat ooit verloren. Niets is ooit echt weg. Eens zijn wij de fossielen in de rotsen, een droom uit een andere tijd. Andere levende wezens zullen naar ons kijken en dromen van wie wij waren.

Er zijn slechtere eindes te bedenken voor een mooi verhaal.

(c) Jurgen Walschot & Inaya photography

2 gedachtes over “Alles komt goed

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s