Ontketend

Zaailing #25

 

bach stormbos
(c) Jurgen Walschot

 

Bossen zijn gevaarlijk bij storm.
Maar het geweld van de natuurkrachten is niets vergeleken met de orkaan in ons.

Kunnen we iets beginnen tegen dat innerlijk tumult, als het eenmaal losbarst? Vaak hadden we het niet eens zien aankomen, zo gewend zijn we het om te leven onder de dreiging van een immer grijze lucht. Vertwijfeld vragen we ons af wat ons bezielt, en hoe we de kolkende storm waaraan we ten prooi vallen misschien weer gedeeltelijk kunnen indammen.

Maar wat ontketend is, wil uitwoeden. Met wolken die zich uitstorten tot hun massieve lijven leeggeregend zijn, en winden die onze innerlijke vlakten kaalvegen, genadeloos inbeukend op elk obstakel op hun weg.
Er is geen ontsnappen aan. We gaan erdoor. Soms gaan we eraan ten onder.

Te midden van dat alles slaat iets ons zwijgend gade. Het wacht, en het wijkt niet.
Een wilde kern, een diepe kracht. Onverstoord houdt het zijn gekroonde hoofd in de wind. Het snuift de geur op van geknakt hout en blootgewoelde aarde. En het weet dat dit, eens de wind gaat liggen, is hoe nieuwe werelden geboren worden.

 

bach stormbos groot cut2
(c) Jurgen Walschot

 

 


 

ZAAILINGEN is een project van schrijfster Kirstin Vanlierde en tekenaar Jurgen Walschot.
Zaailingen zijn creatieve scheuten. Zij schrijft bij de beelden, hij tekent bij de tekst.

20170712_134033 ed klein

Advertenties

Vloeiend

 

mijn hart is een web
van verzonken verbindingen
omzichtig verzorgd
maar al te vaak ook
omzichtig beschermd

 

Magic cup_049 ed klein
(c) KV

 

sommige dagen ben ik een kopje
dat overstroomt met alles wat ik voel

en de behoefte om te reiken voorbij
de veiligheid van het vertrouwde
heeft de kracht om door muren te breken

 

Magic cup_044 ed klein
(c) KV

 

door onze kwetsbaarste stukken
te verbergen vinden
we onszelf niet

door onszelf
te bewaren worden we
niet geboren

 

Magic cup_046 ed klein.jpg
(c) KV

 

alleen door de stroom
vrij te laten
vloeien
door mijzelf uit te storten
in de wereld en zo
aan te raken wie ik
liefheb
weet ik mijzelf
thuis

 

Magic cup_006 ed klein
(c) KV

Dammen en demonen

Waarom ik plots sympathie heb voor bevers

Ik volg een reeks van zeven workshops, gespreid over het jaar. Elke workshop duurt een volledige dag.
Het kernthema is het evenwicht tussen de mannelijke en vrouwelijke energie, binnen in onszelf, en in de wisselwerking tussen onszelf en de wereld. Hoe definieer je ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’? En eens dat duidelijk is: wanneer neem je je ‘plaats’ in, wanneer voel je je veilig? Wanneer toon je je kwetsbaar? Hoe gaan we om met onze nood aan verbondenheid? Wanneer hebben we nood aan bevestiging? Doorheen een reeks ontmoetingen en oefeningen, met de nadruk op respect en wederzijds vertrouwen, gaan de mensen in dit groepje op een avontuur dat hen dichter bij zichzelf brengt. En omdat het geheel gedragen wordt met zoveel liefdevolle integriteit, brengt het ons ook dichter bij elkaar.

De workshop die ik recent bijwoonde, stond helemaal in het teken van de tweede chakra: creativiteit, flow, vreugde, eigenwaarde, verbondenheid met jezelf en anderen. Het was een bijzonder verrijkende ervaring, en ieder van ons ging naar huis met leermomenten en inzichten.
Een beeld in het bijzonder dat voor mij bleef hangen, was dat van de dam.

 

Terras&Berlare_079 ed cut rot klein
(c) KV

 

De dam heeft weinig geheimen voor mij. De massieve wanden die het water tegenhouden dat zich daar in de loop van de jaren verzameld heeft uit wat misschien hogerop maar een bescheiden bronnetje is, en die het de doorgang belemmeren, het vasthouden. Nu en dan wordt de druk weggenomen door gecontroleerd een gulp water door te laten, of – in het slechtste geval – halsstarrig die evacuatie te weigeren en als gevolg daarvan uiteindelijk te barsten en te breken…

Water is een metafoor voor gevoelens. Of voor diepe, onbewuste dingen die ons drijven. Meer hoef je niet te weten om de rest van het verhaal zich voor je ogen te zien ontrollen: instroom – ophoping – scheurtjes – loslaten/barsten.

Het is een van de redenen waarom we het onbewuste zo beangstigend vinden. God weet wat voor monsters er huizen in de donkere wateren achter de dam. Enorm veel van onze energie gaat naar het constant verstevigen ervan.

Ondanks twintig jaar werken aan mezelf heb ik nog altijd mijn dammen en demonen, zoveel is zeker. Niet zoveel als ik er vroeger had, maar toch. Oude angsten stoppen maar met beangstigend zijn eens je ze opgelost hebt.
Creativiteit is nooit mijn probleem geweest, maar als het aankomt op spontaniteit en eerlijke, kwetsbare verbondenheid met anderen… worden daar de verdedigingswerking in stelling gebracht? Ik wist dus dat ik mezelf wel op een paar vlakken zou tegenkomen tijdens deze workshop.

Toen het beeld van de dam opdook, verwachtte ik geen verrassingen. Maar plots bood de coach me een alternatief beeld: een beverdam.

Dat soort dam kan tak na tak, stronk na stronk, weer afgebroken worden, waarbij het water geleidelijk aan weer vlotter gaat stromen, op een veel mildere manier dan stalen sluizen (laat staan barstende muren) ooit kunnen bieden.

Ik was onmiddellijk dol op dat beeld. Het is een fijne metafoor om mee te werken, en het maakt alles wat we hebben verborgen en achtergehouden minder beangstigend, omdat het risico dat de boel in je gezicht ontploft eens de spanning te hoog is opgelopen, gewoon verdwijnt.

 

Terras&Berlare_092 ed klein
(c) KV

 

Elke keer als ik nu denk aan het confronteren van die oude demonen verscholen in het duister van mijn innerlijke wateren, stel ik me een door bevers aangelegd meer voor, en die nijvere, knagende beestjes. Stam na stam kan hun dam opnieuw afgebroken worden. En langzaam, terwijl het water begint te stromen, krijgen licht en lucht toegang tot plekken die tot dan toe alleen donker waren.

Een kleine ode aan de verbinding

“Als je mij vraagt naar mijn droom”, zei een vriendin me onlangs, “dan zou dat zijn om ergens heel afgelegen te gaan wonen, en daar heel sober en zelfbedruipend te leven. Mijn eigen groentetuin aanplanten, en zo. Meer hoeft niet. Zot, hé?”

Ik vind dat helemaal niet zot.

 

Yamie Fort_100 ed cut klein
(c) KV

 

In dit overbevolkte Verkavelegem die we West-Europa noemen gaat iedereen met een minimum aan verbondenheid met de natuur er vroeg of laat van dromen om weg te trekken en van het land te gaan leven. We verlangen naar de zuiverheid en de vrede die ons dat breng. We hebben het gehad met winkelcentra, buitenwijken, de kinderen naar school voeren in de auto en dag in dag uit werken in een of ander kantoor terwijl de planeet langzaam stikt onder het gewicht van onze walmen en opgravingen.

Ik herken het gevoel, het gaat heel diep. Zelfs al ben ik niet het sportieve buitentype dat met plezier drie uur aan een stuk een lapje grond zal staan bewerken. Want – laat ik maar eerlijk zijn – dat ben ik echt niet. Mijn rug zou het niet overleven, en de voldoening mijn eigen voedsel te verbouwen zou niet voldoende zijn om me te blijven motiveren. Ik word daar niet trotser van op mezelf, maar ik geef het wel toe. De passie van de vriendin waarover ik schrijf is het wel, en ik bewonder haar ervoor. Mijn roeping ligt in de kunsten, en ik hoop dat ik daar een klein, betekenisvol verschil kan maken, op mijn manier.

Maar of het nu een oprechte fysieke nood is dan wel een metafysische of metaforische hunker, het is belangrijk dat we er aandacht aan schenken. Niemand van ons kan zonder een vorm van verbondenheid met de natuurlijke wereld, dat geloof ik rotsvast. Of het nu is door haar van achter onze schrijftafels te zitten bewonderen, door haar het hof te maken doorheen onze fotolenzen of door naar buiten te trekken om in weer en wind te sporten en de ruwe aarde te bewerken, ieder van ons is verbonden met de grote stroom der dingen.

Dat ontkennen is dwaas, en ongezond.

 

Yamie Fort_093 ed klein
(c) KV

 

En onze samenleving kan er wat van, op vlak van waanzin en ziekte. De parallellen die Dirk De Wachter trekt in Borderline Times, over de gelijkenissen tussen de collectieve symptomen van onze westerse samenleving en die van mensen met borderline, raken ons niet per toeval. Ze zijn eng omdat ze waar zijn.

Laten we ophouden.

Laten we er hier en nu mee ophouden. Te midden van alle tumult, pal in onze overdrukke agenda. Laten we eens diep ademhalen en om ons heen kijken. De levende bodem onder onze zolen voelen. De lucht onze longen in en uit voelen stromen. Laten we proberen om ons een heel klein deeltje te weten van dat enorme levende organisme dat we de aarde noemen, verbonden met alles en iedereen die er leeft.

De kleinste stap naar verandering op deze machtige, moederlijke Aarde bevindt zich in ons hoofd, in onze ledematen, en in ons hart.

We zijn nooit van haar gescheiden geweest. Dat dachten we alleen maar.

Dit is een kleine ode aan de verbinding. In elke mogelijke zin.

 

Yamie Fort_098 ed cut klein
(c) KV

Céciles overtocht

Een ontmoeting dertien jaar geleden, een andere ontmoeting een maand geleden, twee bewogen weken, en de culminatie…

Ben je ooit al ergens binnen gewandeld waarbij je het gevoel kreeg dat je omringd werd door de energie van de persoon die daar leefde?
En wilde je toen weg? Of voelde je je net thuis?

 

Moerheidewerken_011
Ik in de woonkamer van onze nieuwe huis, nadat we nieuwe ramen gestoken hadden (2006)

 

Christophe en ik kochten het huis waar we nu wonen bijna dertien jaar geleden. Het was laten we zeggen niet de meest degelijke constructie (zie het eufemismelampje knipperen…).
Het was gezet door een amateur-ingenieur. Het was tochtig, vochtig en viel zowat uit elkaar: er was nood aan een serieuze opknapbeurt. Sinds we erin getrokken zijn, hebben we de muren behandeld tegen opstijgend vocht, alle plaaster van de benedenverdieping weggekapt en vervangen, bijna alle vloeren en vloerbedekkingen veranderd (tevergeefs, op regendagen zijn ze nog steeds klam), zowat alle ramen vervangen, een nieuw dak gelegd, de badkamer heraangelegd, een zolder ingericht, een extra kamer beneden toegevoegd waarop het zomerterras rust, en een stuk van de tuin onder handen genomen.
Bij momenten voelt het alsof we nog maar halfweg zijn. Tegen dat alles gebeurd is, zullen we rijp zijn om op pensioen te gaan en te verhuizen. En intussen brokkelt de façade langzaam af en verwildert de tuin alweer… Daar wil ik even niet aan denken.

We hadden niet bepaald gezocht naar een huis dat zoveel werk zou vragen. Om eerlijk te zijn werden we vooral verliefd op de tuin. Mijn mama zuchtte: ‘Mijn dochter heeft een tuin gekocht waar ook nog een huis in staat.” Al bij al niet zo’n onterecht uitspraak.

 

Ontwaken in de Moerheide_052
De Wachter, onze majestueuze treurwilg (2006)

 

Christophe en ik hebben allebei nood aan groen en bomen zoals andere mensen aan ademhalen. Betonnen muren en steriele straten verstikken ons. En zo zijn er veel in België, met hun beklinkerde opritten en strookjes gazon plat als tennisvelden en hoogstens een paar gemanicuurde struikjes langszij. Een volwassen boom wordt stilaan zo’n beetje uitzonderlijk – en dan mag je maar hopen dat de buren niet klagen. Echt groene tuinen met volgroeide bomen zijn schaars, of je moet gefortuneerd zijn – wat wij dus niet zijn. Dus toen we op dit kleine perceel stootten, van alle kanten omringd door hagen, slanke eiken, volwassen berken en een majestueuze treurwilg die alles in zijn buurt overschaduwde, inclusief het huis, vielen we er als een blok voor.

In huis was de typische volgorde van kamers letterlijk omgegooid. De badkamer en de slaapkamers beneden, de woonruimte en de keuken boven. Vanuit bijna alle woonkamerramen zag je vooral takken die zowat tot aan het raam reikten, wat een boomhutgevoel creëerde. We hielden er erg van (en doen dat nog steeds).

 

Middag in de Moerheide_013
Boomhutgevoel (2006)

 

Iets anders wat geen reden mag zijn om een huis te kopen, maar wat beslist hielp, was de eigenares. De vrouw die het verkocht, was een zeer bijzondere dame. Een kleine, ranke verschijning, onwaarschijnlijk gracieus, in excentrieke lange jurken en met wit krulhaar tot halverwege haar rug. Ze moet een jaar of zeventig geweest zijn toen, maar ze bewoog zich met de moeiteloze gratie van een danseres die half zo oud was. Ze onderwees eutonie, een lichaamsgerichte meditatie- en bewustwordingstechniek, aan de muzikanten van het Lemmensinstituut. Haar naam was Cécile.

Ze was geen makkelijke vrouw, dat was duidelijk van zodra ze de deur opende. Een scherpe blik, een hoge gevoeligheid voor geluiden. Ze mocht je en ze wilde je in haar leven, of ze wilde niets met je te maken hebben. Daar was ze zeer duidelijk in. Het leverde haar dierbare vrienden en een aantal heel kwaaie vijanden op (zoals de buurman).

Christophe en ik lagen al snel in haar bovenste schuif. We hadden een oprechte klik, en ze wilde het huis het liefst aan ons verkopen. Ze voelde dat wij we ervan hielden en ervoor zouden zorgen op een manier zoals zij het apprecieerde. (En dat hebben we hopelijk ook gedaan.)
We deelden ook een spirituele connectie, maar op dat moment hadden we er niet meteen nood aan om daar dieper op in te gaan of vanalles over de ander te ontdekken. Ik gaf haar mijn eerste twee romans cadeau, zijn schonk me een mooi Indisch beeldje van een lezende vrouw. Het houdt nog altijd de wacht op een plank van onze boekenkast.

 

Trouw 3 klein

Trouw 2 cut klein
Trouwfoto’s voor het huis en in de tuin (2005)

 

Toen we op de dag van ons huwelijk foto’s kwamen maken in de tuin van het huis (dat we toen al hadden gekocht maar dat nog notarieel moest verlijden) had ze op een subtiele manier dingen voorbereid: een lelijk putdeksel weggestopt onder een bloemenkrans, en meer van dat soort liefdevolle details.

Veel contact hadden we naderhand niet meer, maar we zijn haar nooit vergeten. Ze was een soort petemoei wiens energie nog een hele tijd in het huis bleef hangen, en dat voelde goed. Dat is uitzonderlijk voor mij, moet je weten. Na ‘intens’ bezoek krijg ik al de neiging om de ramen open te zetten of wierook te branden – nu leefden we in wat er overbleef van haar energie, en dat was helemaal oké

 

Ontwaken in de Moerheide_043
De Wachter (2006)

 

Beetje bij beetje hebben we het huis van Cécile ‘overgenomen’. Er was al het ingrijpende werk binnen, maar vooral door de tuin onder handen te nemen (meer diversiteit in aanplanting, extra bomen, de haag en de knotwilgen aan de straatkant) beïnvloedden we de interactie met het huis (dat wat minder afgesloten werd van de buitenwereld, maar tegelijk steeds meer opging in de kleine groene jungle eromheen) en veranderde ook de energie in huis. De gigantische treurwilg (gekruist met een populier, dus hij is werkelijk enorm en gaat heel hoog) was haar grote liefde. Het is ook die van ons.

We hebben sindsdien mooie en intense jaren beleefd in dit huis. Het heeft twee kinderen volwassen zien worden en een baby weten geboren worden en opgroeien tot een schitterende jongen. Het heeft ons de ritmes van de natuur nog meer leren waarderen dan we al deden. Het heeft bomen en vogels dagelijkse geschenken in ons leven gemaakt. Het heeft ons kopzorgen en slapeloze nachten bezorgd in burenruzies (ja, die erfden we samen met het huis…) en geleerd om bang te zijn voor hevige storm.

 


 

Fast forward, meer dan een decennium, naar december 2017.

Ik woon het vroege kerstfeestje van mijn voetreflexologe bij in een dorp een paar kilometer verderop, en ik ben die avond fotograaf van dienst. In Elsi’s supergezellige huisje, tot de nok gevuld met haar bonte verzameling familie, vrienden en kennissen, ontmoet ik een merkwaardig groepje mensen.

Een van hen is een veerman die al lang op pensioen had moeten zijn maar nog altijd twee dagen per week mensen over de Schelde zet. Die rivier stroomt zowat in Elsi’s achtertuin, en het veer is om de hoek. Hij vertelt me over de vrede die hij voelt als hij op het water is, en ik voel dat hier een Zaailing in zit… Ik vertel hem over mijn samenwerking met Jurgen, en hij nodigt ons uit om een keer met hem te komen meevaren. Diezelfde avond, als ik Jurgen mail om hem over de ontmoeting te vertellen, lanceert hij het idee om samen een nieuwjaarskaart te maken over thema van ‘oversteken’… Moeiteloos en intuïtief komen we een paar dagen later uit bij Dageraad (Zaailing #23), en laten er een beperkt aantal van drukken.

Maar dat was niet het enige geschenk die avond.

Naarmate we wat langer praten, word ik de vierde persoon van een kwartet buren van Elsi. Tussen hen zindert een mooie golflengte, waar ik me al snel in opgenomen voel. Er is Alin de veerman, Geert die voor Bos+ werkt, en Toni, een kinesiste met een warme uitstraling. De sfeer heeft die bijzondere kwaliteit van mensen die elkaar niet kennen het om een of andere reden toch meteen kunnen vinden, omdat er iets op een dieper niveau resoneert.

Gevraagd waar ik woon, zegt Geert: “Ah, de Moerheide, die straat ken ik, een vriendin van mij woonde daar vroeger.”
Als hij me wat later vraagt wat ik professioneel doe, en ik zeg dat ik schrijfster ben, aarzelt hij geen seconde. “Dan woon jij in het huis van Cécile! En je man is arts en rijdt met een ligfiets!”

Inderdaad… ‘onze’ Cécile was dezelfde vriendin over wie Geert het over had. Hij bleek zelfs nog jaren haar (nu onze) tuin te hebben onderhouden. De anderen van het groepje blijken Cécile óók allemaal te kennen. Het voelt echt als een cirkel die zich sluit, een ontmoeting die niet zomaar plaatsvindt. Het is alsof Cécile er die avond op een of andere manier zelf ook bij is.

Hoe het met haar gaat, vraag ik. “Goed”, glimlacht Geert. “Ze sukkelt met wat kwaaltjes, maar ze houdt zich kranig.” Ze hebben haar twee weken geleden nog gezien.

 


 

Aan het feestje van Elsi hield ik de contactgegevens van Geert over, een warme belofte om contact op te nemen met dat groepje mensen bij wie ik me zo op mijn gemak had gevoeld, het voornemen om Alin op te zoeken op zijn veerboot, en de inspiratie voor een van onze mooiste Zaailingen.
Twee weken later, vlak na nieuwjaar, de dag van Zaailing #23, contacteerde Geert mij per mail om me te vertellen dat Cécile overleden was.

 

Winterlucht_007 klein
(c) KV

 

Op het moment dat we elkaar allemaal ontmoetten bij Elsi was ze in feite al een paar dagen dood, alleen wist niemand van ons dat toen. Het gaf de Zaailing over oversteken, het beeld van de veerman, het gevoel dat ze er die avond bij was en ons in zekere zin bij elkaar had gebracht, een bijzondere resonantie. Er zat schoonheid in, droefheid, warmte en een vreemd en krachtig gevoel: dit is geen toeval.

Ik stuurde Geert de Zaailing, en ik schreef hem ongeveer hetzelfde. Nee, antwoordde hij, ik geloof ook niet dat dit toeval was.

Cécile werd in alle discretie begraven door haar familie, met wie ze eigenlijk geen goede verstandhouding meer had. Haar vrienden en de mensen die haar na stonden, waren niet uitgenodigd. Ze wilden evenwel op een passende manier afscheid van haar nemen, en hielden samen met andere vrienden en kennissen een ritueel afscheid voor haar in het Boeddhistisch centrum waarvoor ze zich engageerden. Ik was van harte uitgenodigd, schreef Geert.

Ik voelde onmiddellijk dat ik daar wilde zijn, bij die mensen. Dat was waar ik thuishoorde. Een ander woord was er niet.

 

Winterlucht_015 klein
(c) KV

Maar ik had die dag al een repetitie die ik onmogelijk kon afzeggen, en dat aanvaardde ik. Het maakte mijn gevoel van verbondenheid er niet minder om. En als de repetitie op tijd eindigde, kon ik misschien toch nog even binnenspringen…

De repetitie was afgelopen om vier uur, dus ik belde Geert. Het samenzijn daar liep op zijn einde maar: ja, zei hij, kom zeker nog af, het zou goed zijn je te zien. Ik kon horen dat hij het meende.

Toen ik er aankwam, was de ‘koffietafel’ zo goed als achter de rug, maar dat gaf niet. Er was een oprechte flow die met geen woorden te beschrijven valt. Ik zag de prachtige foto van Cecile op het altaar, waar de kaarsen nog brandden. Ik kreeg een kop thee, en ik werd voorgesteld aan wie er op dat moment nog was als ‘de vrouw die in het huis van Cecile woont’. Er waren verbazend veel spontane ‘oh, wat leuk, we hebben over jou gehoord!’.

Ik dronk mijn thee, ontmoette mensen, praatte een tijdje met Alin, die Amma, de Indische moederfiguur rond wie het centrum draait, nu en dan op haar reizen door Europa en India begeleidt en een tijdje doorbracht in haar klooster.

De avond kreeg de gloed van thuiskomen, op een heel vanzelfsprekende manier. Toen Christophe me kwam oppikken, voelde hij het ook meteen. Het zou fijn zijn die mensen vaker te zien, zei hij op weg naar huis.

 

26853874_10211316043964232_1799696296_o
Céciles overtocht (c) KV

 

Ik heb de foto van Cécile op onze Indische spiegel gezet, met de Dageraad-Zaailing als achtergrond. Het voelt juist.

Ik weet niet welke draden van dit enorme wandtapijt elkaar in de toekomst nog allemaal zullen kruisen, maar ik weet dat er iets belangrijks is gebeurd en ik voel dat ik en degenen die ik liefheb deel uitmaken van iets veel groters.

Ik heb pas de uitnodiging verstuurd voor de eerste van vier SeizoensCirkels die ik dit jaar wil organiseren. Wie weet wat voor ontmoetingen hier nog zullen plaatsvinden. Ik ben nu al benieuwd.

En Cécile zal glimlachend toekijken. Dat weet ik nu al.

 

Winterlucht_020 klein
(c) KV

Hoe de goden ons zien

Zaailing #24

 

Antwerpen
(c) Jurgen Walschot

 

is dat hoe de goden ons zien
balancerend op de smeltende rand
van de afgrond, geworteld in illusies
reikhalzend verlangend
naar een hemel die er niet is
gracieus in onze pogingen
dat wel

 

 


 

 

ZAAILINGEN is een project van schrijfster Kirstin Vanlierde en tekenaar Jurgen Walschot.
Zaailingen zijn creatieve scheuten. Zij schrijft bij de beelden, hij tekent bij de tekst.

20170712_134033 ed klein

 

De weg delen

We zien het leven nogal eens als een pad dat we lopen. Of, als we terugkijken, als een weg die we afgelegd hebben. We stellen onszelf voor in een landschap, met een bestemming – al dan niet duidelijk – ergens in de verte.

 

Lascheid_036 klein.JPG
(c) KV

 

We vergeten maar al te vaak dat er eigenlijk maar één finale bestemming bestaat, en daar zouden we beter niet te snel willen aankomen. Toch niet als we hopen op een lang leven.

Soms hebben we een kaart bij de hand. Als dat zo is, staan daar vaak een aantal belangrijke aanwijzingen op aangeduid , uitzichtpunten en onderkomens waar we (zouden) moeten langskomen. Een diploma, een relatie, een carrière en kinderen staan op nogal wat kaarten aangekruist.

Maar als het erop aankomt, zijn zelfs de meeste gedetailleerde stafkaarten, die ons werden toevertrouwd door overtuigde reisgenoten (meestal ouderfiguren), eigenlijk vaag en onduidelijk. Dat komt omdat we ons eigen pad pas echt ontdekken door het te lopen. Elke stap ervan is een onderhandeling met het landschap.

Als we achterom kijken, is het (of lijkt het) makkelijker om te zien waar we een beslissende bocht namen op een kruispunt, waar we verloren liepen en op een dood spoor terechtkwamen, waar we de juiste gok waagden. Maar op het moment zelf, terwijl we het pad lopen (nu dus, elk moment opnieuw, want we lopen het nog altijd), weten we niets. Elke bocht verbergt mogelijk een obstakel, elk kruispunt kan een gevaar of een hartverscheurend dilemma inhouden. Al wat we kunnen doen, is ons hart en ons geweten vertrouwen, en op ons buikgevoel afgaan.

Is er dan niets wat ons een beetje kan helpen? Geen enkele richtingaanwijzer op de kruispunten, geen waarschuwingsborden?

Niet echt. Maar er zijn wel mensen.

 

Lascheid_035 klein.JPG
(c) KV

 

Ze lopen voor ons uit, of achter ons. Ze lopen de weg, samen met ons. Ze wachten op ons als we achterop hinken, ze helpen ons rechtop als we struikelen. Soms gaan ze hun eigen weg, dan weer verschijnen ze, als uit het niets, op cruciale momenten.

Ze wandelen hun eigen pad, maar op een of andere manier zijn we verbonden, want we gaan dezelfde richting uit. We wijzen elkaar herkenningspunten aan in het landschap. We delen ervaringen. We leren van elkaars perspectief.

Van reisgenoten veranderen we stilaan in metgezellen.

Ik ben gezegend met een aardig aantal dierbare en trouwe hartsvrienden en gezellen op mijn pad. Sommige van hen zie ik maar één keer per jaar, of minder. Andere zijn een stabiele aanwezigheid, betrouwbaar als bakens, gloeiend als vuur op een winternacht, liefdevolle spiegels, ook als de weg lastig begaanbaar wordt.

 

Lascheid_072 zw klein.JPG
(c) KV

 

 

Sommigen van hen verloor ik in de loop van de jaren uit het oog , maar nog niet zo lang geleden maakten ze opnieuw hun opwachting aan mijn zijde, als vallende sterren, dragers van onverwachte geschenken.

Stuk voor stuk ben ik ze dankbaar. Deze levensweg is geen eenzaam pad, zoveel is duidelijk.

 

J&A SGR_009 klein.JPG
(c) KV

 

En het lijkt erop dat ik zelf ook voor anderen iets kan betekenen. Ik weet intussen wel dat ik over een portie ervaring beschik, maar ik klungel en struikel evenveel als iedereen, en het verrast me telkens weer als iemand me zegt dat wat ik hem of haar vertelde een belangrijk verschil in hun leven heeft gemaakt, omdat het van mij kwam.

Mijn eerste reactie is altijd: waarom zou dat in godsnaam een verschil maken? Maar stilaan heb ik geleerd om te aanvaarden, niet alleen met mijn hoofd maar ook met mijn hart, dat ik dat inderdaad voor anderen kan zijn, net zoals sommige van mijn dierbaren dat zijn voor mij: een belangrijke verschijning langs de weg, op een cruciaal moment. Een reisgezel, een vriend, een spiegel, bij momenten zelfs een gids, wie weet.

We worden allemaal geboren in een familie waarmee we verbonden zijn door bloed en genetica. Maar in de loop van ons leven, terwijl we onze persoonlijke reis tot een goed einde proberen te brengen, met paden die zich afsplitsen van het onze of zich er juist mee willen samenvoegen, ontmoeten we andere mensen. Soms herkennen we hen als een ander – misschien zelfs échter – soort familie. Soms zijn wij het die herkend worden, en omarmd.

Welke ontmoetingen we ook hebben, wat er zich ook voordoet, het is een onvoorstelbaar voorrecht om de weg te mogen lopen. En hem te delen.

 

J&A SGR_049 klein.JPG
(c) KV

De donkerste maanden

Lucky walk_018 ed cut klein
(c) KV

 

We beleven voor het moment de donkerste december- en januarimaanden die velen van ons zich kunnen herinneren. Met de totale hoeveelheid daglicht heeft dat weinig te maken, met het weer des te meer. De zonnige dagen waren de afgelopen maanden op één hand te tellen, en de somberte begint te wegen.

Voor een keertje stoort het mij zelf niet al te zeer. Misschien omdat dit uiteindelijk nog altijd het donkere seizoen is. Gewoonlijk krijg ik nood aan licht en warmte tegen het einde van februari. Dan zijn mijn innerlijke batterijtjes uitgeput.

Ik ging wandelen met een vriendin, langs de afgesloten rivierarm op vijf minuutjes van mijn deur. Met ons gezin komen we daar vaak. We hebben er foto’s van in elk seizoen, door alle jaren heen. Het was de eerste plek waar we met onze zoon, toen nog een baby in de draagdoek of de fietskar, gingen wandelen. Het was ook zijn eerste ‘lange’ wandeling op eigen benen.

Op dagen als deze, wanneer er nauwelijks wind staat, is het een fantastische plek voor foto’s. Zelfs in dit grauwe licht.

 

Lucky walk_036 ed klein.jpg
(c) KV
Lucky walk_041 ed cut klein.jpg
(c) KV
Lucky walk_009 (2) ed cut2 klein.jpg
(c) KV

Rug aan rug

De kleur van de Janusdagen

 

J&A SGR_062 klein
(c) KV

 

De feestdagen zijn al even voorbij, en vanavond is de schoolvakantie dat ook. Terug naar het dagelijks leven, back to normal, met een heel jaar dat zich lang en breed voor ons uitstrekt.

Ik heb wel het gevoel dat ik het oude jaar nog niet helemaal heb afgelegd. Het beeld dat ik heb van de afgelopen weken (de laatste twee voor Nieuwjaar, de eerste twee erna) is dat van Janus, de god met de twee gezichten die waakt over bruggen en doorgangen. Een van zijn gezichten kijkt vooruit, het andere kijkt achterom.

De jaren staan rug aan rug, en wij bevinden ons pal in het midden, op de spil tussen de twee.

Er is een excentrieke astroloog die zich Kaypacha noemt, een gekke oude hippie-vogel naar wiens praatje ik graag luister omdat hij vaak wijze dingen te vertellen heeft. 2017 noemde hij ‘het jaar van het Einde van Illusies’. Oude patronen, zowel op persoonlijk vlak als in de samenleving, kwamen duidelijker dan ooit aan de oppervlakte. Oude wonden en gewoonten vielen niet meer te verbergen… Sommige daarvan hebben we aan den lijve ervaren, andere speelden zich verder van ons eigen bed af. Maar de verschuivingen op geopolitiek en ecologisch vlak zorgden alvast voor een heleboel opwaaiend stof, en sommige stemmen die er al veel te lang het zwijgen toe hadden gedaan (#Metoo, iemand?), lieten luid en duidelijk van zich horen, en zijn niet van plan om zich nog te laten muilkorven.
Tezelfdertijd werden onze innerlijke kracht en onze persoonlijke waarheden ook naar de openbaarheid gedreven, zodat wij zelf noch de wereld ze nog langer konden negeren, of we daar nu echt klaar voor waren of niet. We kregen een aantal onzachte confrontaties en schokken te verwerken, met onszelf en met onze omgeving. Maar we ontdekten ook, soms heel onverwacht, kracht en schoonheid die klaar waren om uit volle borst te zingen of het luchtruim te kiezen.

 

J&A SGR_045 ed klein
(c) KV

 

En wat heeft mijn astologische vogel te zeggen over 2018? Hou je vast: hij noemt het ‘het jaar van Alchemische Transformatie’, waarin alles wat we het voorgaande jaar in de steigers hebben gezet een concreter, duidelijker vorm aanneemt en op tastbare manieren in de materie wil worden gebracht. Zoals alle transformaties kan dat intens en soms zelfs beangstigend zijn, omdat een en ander werkelijkheid wordt. Misschien is het zelfs wat explosief nu en dan (ik krijg zo’n beeld van een stripfiguur die uit zijn laboratorium komt gezwalkt met een zwartgeblakerde tronie en zijn haar rechtop), maar het kan net zo goed enorm veel voldoening geven.

In mijn eigen leven zie ik daar behoorlijk veel van aan het werk. 2017 was inderdaad een jaar waarin ik een aantal diepgewortelde, oude angsten en patronen onder ogen moest zien, maar het was ook het jaar waarin ik op allerlei vlakken stopte mij te verbergen.
En voor 2018 zijn er al een aantal zeer concrete stappen gezet, of ze staan in de steigers.

Op de redactie waar ik werk, is het publicatieritme verlegd van tweewekelijks naar maandelijks, en de stukken die we schrijven, vragen een andere insteek (meer schermgericht en lezersgericht, minder diepgravend journalistiek). Dat is een omschakeling van formaat, en het is geen eenvoudige. Ik ben nog altijd bezig de concrete gevolgen ervan te verteren. Daarnaast is mijn werktijd, die tijdelijk was uitgebreid tot 3/5, opnieuw teruggebracht tot halftijds sinds begin dit jaar. Maar met de werkdagen op een slimme manier gegroepeerd levert dit mij een werkschema op dat me zowel duidelijke focus op het werk toestaat als goed omlijnde creatieve tijd thuis.

 

J&A SGR_046 ed klein.jpg
(c) KV

 

Ook op spiritueel, creatief en mijn-stem-laten-horen vlak zijn de dingen aan het bewegen. Later deze maand mag ik een heel fijne lezing geven over een van mijn boeken (in Nederland nog wel), we spelen een concert met de MooiE ManneN in februari, en ik plan vier SeizoensKringen in de loop van het jaar.

Jurgen en ik hebben het over concrete projecten, en we plannen zowel een reeks postkaarten als een eerste jaargang van Zaailingen in boekvorm. We werken ook al een tijdje parallel aan Zaailingen gebaseerd op foto’s in plaats van prenten of tekeningen, en we verkennen manieren om die in een uitgegeven vorm te gieten. We naderen een Nederlandstalige publicatie van de kleine graphic novel Stroom (voor een voorproefje, zie de beelden in deze blog). Er zit een samenwerking rond de installatie van een bevriende kunstenares in de pijplijn, er is een taverne die interesse heeft om ons werk aan de muur te hangen, er wordt luidop nagedacht over een webshop…

Ja, 2018 kondigt zichzelf aan als een jaar van praktisch werk, en in de meeste gevallen voelt dat beslist prima!

(Anderzijds is er natuurlijk ook de hal die dringend geschilderd moet, tuinwerk dat heel erg nodig wordt, het herinrichten van de kinderkamers, de strijk die zich in bergketens blijft opstapelen en nog veel meer van dat door en door praktisch werk waar ik niet bepaald dol op ben. Maar een mens kan niet alles hebben…)

Dus geniet ik van de kleur van deze laatste Janusdagen, ingeklemd tussen het oude jaar en het nieuwe. Ik blik terug op alles wat ik heb geleerd en ontdekt. En ik kijk uit naar alles wat op het punt staat uit te botten, open te bloeien en alchemisch te transformeren tot iets tastbaars en echts.

En als er iets is wat riskeert om spontaan te gaan ontbranden, zal ik ook wel even waarschuwen. 😉

 

J&A SGR_063 klein.JPG
(c) KV

Een wereld in laagjes

Soms vraag ik me af hoe ik mensen kan uitleggen hoe ik de wereld waarneem.

Een van de beste metaforen die ik tot nu toe kon bedenken was: een transparant blad met een tekening erop waarop je nog zo’n transparant blad legt, en nog een, en nog een. Elk vel heeft eeneigen tekening, die apart gelezen en bestudeerd kan worden. Maar de diverse lagen gaan ook met elkaar in interactie. Sommige zijn duidelijker leesbaar, andere zijn vager of verzinken in de achtergrond. Als je de volgorde van de vellen verwisselt, ontstaat een ander perspectief, waarbij andere elementen op de voorgrond treden.
En het volledige verhaal kan in feite nooit helemaal gevat of begrepen worden. Het is te complex, een levende 3D-matrix.

Soms struikel ik over een beeld, een gelukkig fotografisch toeval of een compositie waarbij de omgeving mij te hulp schiet, om een stukje van dit gevoel weer te geven. Soms heb ik heel veel geluk.

Onderstaande foto komt behoorlijk dicht bij hoe het voelt als ik naar de wereld kijk.

 

deSingel_020 ed klein
(c) KV