Daarom noemen ze het dus een roeping

Over ten dienste staan – niet te verwarren met martelaarschap

V & V_019 ed cut2
(c) KV – Kauwen

Er zijn scharnierpunten in het leven van elke kunstenaar, momenten die bepalen hoe je in de jaren die volgen naar je eigen werk kijkt.

Ik heb al geschreven over een paar van mijn persoonlijk hoogte- en dieptepunten (Het plateau en Stepping off the cliff). Dit is er nog zo eentje, waaraan ik herinnerd werd toen ik foto’s aan het trekken was van de kauwen die af en aan vlogen naar een schoorsteen aan de overkant van de straat, met een of ander zacht en pluizig spul in hun bek.

(Het lijkt een beetje aan de late kant om nu nog nesten te bouwen, dus ik snap niet echt wat ze aan het doen zijn, maar het levert wel mooi en soms grappige foto’s op.)

V & V_025 ed cut
(c) KV

Ik was geïntrigeerd door hoe ze telkens iets gingen halen en de moeite namen om het ‘thuis’ te brengen — naar een nest dat ze bevochten hadden op een schoorsteen die overspannen met kippengaas dat overduidelijk — zij het tevergeefs — de bedoeling had hen buiten te houden.

Als kind bedacht ik non-stop verhalen. Urenlange conversaties en dialogen borrelden naar boven tijdens de fietstochten die ik maakte op vakantie of als ik ging tennissen tegen de blanke muur om de hoek van ons huis. Mijn personages kletsten, maakten ruzie, legden het bij en beleefden avonturen, met mij als doorgeefluik, bedenker en beoordelaar op de achtergrond.

Toen ik echt begon te schrijven, stopte ik stukjes van mezelf waarvan ik niet wist hoe ik ze moest uitdrukken in die verhalen, en gebruikte de dwingende nood die samenhing met creatieve flow als een manier om aan zelfexpressie te doen.

Toen die verhalen uiteindelijk gepubliceerd en gelezen werden, werden die aspecten ook zichtbaar. Het was wat ik het meest van al had gewild en gevreesd.

Toen ik aan de slag ging als vaste redacteur en journalist voor het blad waarvoor ik nog steeds werk, kreeg ik de kans om fascinerende mensen te interviewen van wie de verhalen in de verste verte niets met mijzelf te maken hadden. Tot mijn verrassing vond ik dat ongelooflijk vervullend werk.

Ik begon te begrijpen dat ik me het gelukkigst voel als ik mijn ambacht kan aanwenden ten dienste van iets wat groter is dan ikzelf.

Dit inzicht draagt sterke referenties naar Elizabeth Gilberts beroemde TED-talk over creativiteit. Getipt worden over die toespraak van twintig minuten door mijn wijze zusje jaren geleden was een van die kantelpunten in mijn leven. (Vervolgens Gilberts werk ontdekken, was een mooie plus.)

Elizabeth Gilbert (c) TED

Gilberts praatje over creativiteit brengt een aantal doorvoelde argumenten over de kwetsbaarheid van de menselijke geest en de grilligheid van het creatieproces. Er zitten ook een paar memorabele scènes in, zoals wanneer ze voordoet hoe Tom Waits naar de lucht kijkt en een betoverend flardje melodie terechtwijst: “Kijk eens, zie je niet dat ik aan het autorijden ben? Kom terug op een moment dat wél ik voor je kan zorgen. En ga anders maar iemand anders lastigvallen, Leonard Cohen of zo!”

Nog zo’n moment gaat over de dichteres Ruth Stone, die beschreef hoe een gedicht over het landschap naar haar toe kwam stromen. Als ze snel genoeg pen en papier bij de hand had, kon ze het opschrijven terwijl het ‘door haar heen ging’. Als dat niet lukte, voelde ze het gedicht verdwijnen aan de horizon, ‘op zoek naar een andere dichter’.

Toen het me duidelijk werd dat ik ervan genoot om mezelf ten dienste te stellen van de verhalen van anderen, en ongeveer op hetzelfde moment voelde hoe ik geroepen werd om iets te doen rond ziel en spiritualiteit, kon ik onmogelijk niet aan Gilberts verhaal over Ruth Stone denken.

Helemaal open te staan voor wat mij kwam zoeken.
Een liefdevol voertuig zijn, een membraan en een doorgang voor ideeën en verhalen op hun weg naar de wereld.
Dit voelt zo juist dat het me vult met een diepe vrede en een grote kracht tegelijk.

Daarom noemen ze het dus een roeping, vermoed ik.

V & V_018 ed cut
(c) KV

Voor het eerst begrijp ik echt waarom mensen die ‘geroepen’ worden om iets te doen niet alleen bereid zijn hun leven daaraan te wijden, maar het ook belangrijker vinden dan hun ego, status, gemak en soms zelfs hun leven.

Pauze.

Dit is geen pleidooi voor een of ander fanatiek soort martelaarschap. Om ten dienste te kunnen staan van een hoger doel, moet je jezelf eerst ontwikkelen tot een volwassen en verantwoordelijk persoon.

Als je de roes en de klappen van je diepste sterktes en je grootste zwaktes niet gevoeld hebt, of geen kennis gemaakt hebt met de vernederende dwaasheid van je verlangens en trots en daar sterker bent uitgekomen, dan heb je niets te bieden en ben je niet klaar voor het werk van de ziel; dan ben je een adolescent die wijsgemaakt wordt dat hij een superheld uit een stripverhaal is.

Hoe weet je of je de maturiteit hebt bereikt waarop je klaar bent om jezelf ten dienste te stellen van de ziel (behalve, zoals die frustrerend lege uitdrukking het stelt, ‘dat je voelt dat het moment gekomen is’)?

Echte zelfkennis brengt een rijpe vorm van mildheid met zich mee, geduld en respect voor al wat leeft. Zoals de liefde van een ouder voor een kind voel je een toewijding aan iets wat je eigen onmiddellijke belang overstijgt, en je moet sterk genoeg zijn om het recht te doen en ervoor te zorgen zoals het dat nodig heeft.

Dat is niet het soort roeping dat je zal vragen om jezelf op te blazen.

V & V_042 ed cut
(c) KV

Eén intrigerende paradox blijft evenwel bestaan.

Nu ik de jacht op goedkeuring en status opgeef — of die op zijn minst niet meer laat beïnvloeden wat ik schrijf en hoe ik mezelf toon aan de wereld — voel ik me minder aanwezig. Dit draait allemaal niet meer om mij.
Ongeveer zoals de kauwen zoek ik wat mij nuttig lijkt, en breng ik het mee naar de wereld van alledag, in de hoop dat het op een of andere manier een verschil ten goede zal maken.

Ik mag het mijn signatuur geven, maar we weten allebei dat het niet van mij is, maar alleen van zichzelf. Sterker nog, het schrijft mij, verandert mij vanbinnen uit op zijn compromisloze tocht naar de horizon.

Maar terwijl ik het vormgeef, en het mijn woorden schenk om de wereld in te vliegen, wordt mijn stem helderder. Mensen beginnen te luisteren.

Plots word ik zichtbaarder dan ik ooit was.

Ik kan alleen maar glimlachen. Je krijgt altijd wat je wilt als je het niet meer nodig hebt.

V & V_031 ed cut2
(c) KV
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s