Chrysalis – of waarom de rups moet sterven

Een verhaaltje over dood en verrijzenis

 

Pasen_045 ed cut.jpg

 

Vraag drie mensen om iets te noemen wat symbool staat voor transformatie, en je kunt er zeker van zijn dat minstens een van hen de vlinder zal noemen. Het is en blijft een mooi beeld: de onbeduidende en niet zelden lelijke rups die zichzelf in een zijden cocon spint en er weer uitkomt als een majestueus gevleugeld wezen. Het is een beeld waaraan we elkaar herinneren als het even moeilijk gaat, en we geven het met plezier door aan onze kinderen. Een van mijn favoriete kinderboeken gaat precies over zo’n (zeer hongerig) klein exemplaar…

Ik vond de vlinder en de transformatie waarvoor die staat eigenlijk altijd nogal vanzelfsprekend; het beeld had al lang de rangen der clichés vervoegd, en daardoor zijn rijkdom en ook zijn scherpte verloren. We gebruiken het symbool, maar we weten niet meer wat het betekent.

Gelukkig las ik jaren geleden Bill Plotkins Soulcraft, een boek over hoe persoonlijke transformatie niet alleen bereikt wordt door te streven naar de hogere en betere versie van onszelf, maar ook door af te dalen in het duister van ons onderbewuste, en sindsdien is mijn idee over de vlinder totaal veranderd.

 

Pasen_049 ed cut.jpg

 

Ik dacht vroeger namelijk altijd dat het proces dat zich voltrekt als de rups een chrysalis – een pop – wordt, veel weghad van wat er bij ons in de puberteit gebeurt. Net zoals onze kinderen plots in een razend tempo andere stemmen, rondingen en spiermassa krijgen, dacht ik dat de vorm van de rups zo evolueerde dat zijn lijf langer en smaller werd, en dat uit het overschot aan lichaamsmateriaal dat daardoor ter beschikking kwam vervolgens de vleugels groeiden. Maar dat is helemaal niet hoe het gaat.

 

Als je de pop halverwege haar nimfstadium zou opendoen, stelt Plotkin, dan zou er geen hybride wezen, half rups half vlinder, tevoorschijn komen uit die capsule, maar alleen een plasje vocht.

Om een vlinder te kunnen worden, moet de rups totaal uiteenvallen en zichzelf afbreken tot op zijn pure basisbestanddelen. Er rest geen vaste vorm of bewustzijn. Hij sterft, en er blijft niets van hem over.
En uit die vloeibare essentie bouwt de vlinder zichzelf vervolgens weer op, van nul.

Ik blijf dit een onwaarschijnlijk diep en krachtig beeld vinden.

 

Pasen_048 ed.jpg

 

Soms zeggen we dat we willen dat er iets verandert in ons leven, maar eigenlijk menen we dat niet.

Want als we echt iets willen veranderen, moeten we onszelf veranderen. Maar om een metamorfose door te maken van het soort waarnaar we beweren te verlangen, moeten we alles opgeven.

De menselijke geest verwart heel vaak wat goed voor ons is met wat bekend is. We klampen ons vast aan wat we kennen, zelfs als het ongezond is of ons ongelukkig maakt, gewoon om het gevoel te hebben dat we iets van het leven begrijpen en er een zekere vat op hebben. Nu krijgen we de boodschap dat we de oude wereld binnenin ons, met al onze gewoonten en overtuigingen, al onze angsten en punten van houvast, moeten laten sterven en uiteenvallen.

Maar is dat dan niet eng?

Natuurlijk wel! Het is diep angstaanjagend. Daarom is het beeld van de vlinder zo’n pertinent symbool voor verandering. Het heeft niets te maken met een lekker dutje in een zachte tijdcapsule, gevolgd door het gefladder van delicate vleugeltjes. Het gaat over jezelf overgeven aan het duister, sterven en desintegreren tot er niets – helemaal niets – meer van je overblijft. Alleen dan kan de ziel zichzelf weer heropbouwen.

Als we beweren dat we verandering wensen, vergeten we gemakshalve maar al te vaak dat gedeelte, en spoelen we meteen vooruit naar het stuk waar we onszelf getransformeerd tevoorschijn zien komen.

Jammer genoeg kan er geen verrijzenis zijn als je niet eerst gestorven bent.

 

Pasen_052 ed cut.jpg

 

Tien jaar geleden, toen ik Soulcraft las, ging ik door precies zo’n periode. Mijn leven stond op zijn kop en ik zag de muren als het ware om me heen naar beneden komen. Alles aan mij werd afgebroken, tot op de fundamenten. Ik had er geen controle over, maar ik was me er wel van bewust wat er gebeurde. Dat maakte het niet minder eng. Maar ik had geen andere keuze dan me over te geven, en op het einde van dat beangstigende en pijnlijke proces te kijken wat ik voorhanden had om mezelf weer op te bouwen.

Het is een van de beste ervaringen van mijn leven gebleken.

 

Als ik vandaag om me heen kijk, naar de wereld, naar mezelf en de mensen die ik liefheb, lijkt er me weinig twijfel mogelijk: we gaan door een tijd van diepe veranderingen.

Ik wens iedereen die aan de ingang staat van de donkere en beangstigende weg naar binnen, en die aarzelt om zich over te geven aan het duister dat hem zal omarmen, hem zal uitkleden en zal afbreken tot alleen de essentie nog overblijft om zichzelf uit herop te bouwen, veel moed en veel vertrouwen toe.

Hoe eng het daar beneden ook wordt, het duister is doorgaans zachter dan je denkt. En aan het einde van het diepe pad wacht er zonlicht. En vleugels.

Pasen_110 ed cut.jpg

Advertenties

Een reactie op “Chrysalis – of waarom de rups moet sterven

  1. Beste Kristin,

    graag vul ik jouw mooie gedachten aan met een gedachte van Yvonne van Emmerik:

    Als een rups al mag vlinderen,
    de boom nieuwe knoppen krijgt,
    als een graankorrel brood wordt
    en de druif klare wijn,
    wat zal er dan wel
    voor de mensen, de mensen,
    wat zal er dan wel
    voor óns weggelegd zijn?

    Als een knop al mag bloesemen,
    de bloesem weer vrucht draagt,
    als de nacht opnieuw dag wordt
    en in zonlicht verdwijnt,
    wat zal er dan wel
    voor de mensen, de mensen,
    wat zal er dan wel
    voor óns weggelegd zijn?

    Aan iedereen van jouw lezers een zachte zalige lenteperiode de komende tijd en een beetje warmer dan de voorbije weken…maar gelukkig hebben wij daar niets over te zeggen.

    Hartelijke groet,

    Jan.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s