Alles geven – een ode aan wild moederschap

Acht jaar geleden werd ik moeder.

Daarvoor was ik al bijna tien jaar plusmama, dus ik dacht dat ik wel wist wat er op me af kwam, maar hemeltje, ik had geen idee.

Jonkies voeren_014 ed
Koolmees in onze tuin

Nooit eerder had ik deze diepe, wilde drang gevoeld om mijn kind te beschermen tegen alles en iedereen. Ik kan het geen liefde noemen, zeker niet tijdens die eerste koortsachtige weken dat ik en mijn lichaam probeerden het trauma te verwerken dat de geboorte van mijn zoon (medisch gemonitord maar alles bij elkaar gelukkig min of meer natuurlijk) ons gebracht had. Er was zelfs geen ruimte voor al te veel emotie, er was alleen rauwe overleving. Maar van de allereerste dag wist ik dat zich een band gevormd had met een ander wezen die alles wat ik tot dan toe kende in de schaduw stelde.

Jonkies voeren_008 ed.jpg
Vers gevangen lunch

Ik moest denken aan onze oude kater, die woest en agressief elk indringer van zijn terrein verdreef (en de littekens had om dat te bewijzen), maar die, toen hij kennismaakte met de jongen die hij verwekt had bij een straatkat en die wij in huis gehaald hadden om te verzorgen en uit te delen, ze alleen zachtjes besnuffelde, en zich vervolgens afwendde. Ze waren zijn bloed, ze hadden zijn geur. Hij herkende iets aan hen. Ze waren van hem.

Dat was precies wat ik voelde voor mijn zoon. Hoe romantisch en Anne-Geddessachtig sentimenteel we ook worden als het aankomt op onze kinderen, de waarheid is zoveel eenvoudiger en dieper. We zijn met hen verbonden in ons bloed.

Dat is wanneer het dier in ons wakker wordt. En dat bedoel ik als een compliment. Onze diepste instincten, onze zuiverste natuur, kan ons meest betrouwbare kompas zijn.

Jonkies voeren_015 ed.jpg
Lunch afleveren

Als ik het koppel koolmezen in de weer zie om hun jongen te voeren in het nestkastje dat we voor ze gehangen hebben, word ik herinnerd aan die eerste jaren van onophoudelijk zogen, voeden, schoonmaken, zorgen. Ik moet bekennen dat die hele toestand me behoorlijk uitputte.

Jonkies voeren_011 ed cut.jpg
Deze vonden ze niet lekker…

Hoe diep ook de dierlijke drang waarmee ik van mijn zoon houd, ik ben niet het soort moeder die eerst en vooral wil voeden en verzorgen. Ik ben een creatieve ziel die ruimte nodig heeft om gelukkig te zijn, en dag in dag uit ten dienste staan van een ander wezen eiste een tol die ik niet had verwacht.

Jonkies voeren_018 ed cut.jpg
Ze hebben nóg honger, dus…
Jonkies voeren_020.JPG
… daar gaan we weer.

Ik ging er een tijdje helemaal aan onderdoor. Het heeft me ook ongelooflijk veel geleerd. Dankzij dat alles ben ik een veel beter mens. Maar ik ben ook blij dat mijn jong nu acht jaar oud is en stilaan zijn eigen boontjes kan doppen…

(Hoewel we laatst een kort stukje video-opname terugvonden van ongeveer zes jaar geleden. Jongens, wat was hij snoezig! Ik smolt ter plekke.)

Hofstade en de Donk in de lente 116.JPG
Sobran en ik in 2011 (foto van mijn papa)

Moedertype of niet, alle mama’s zijn dezelfde, vermoed ik…

Advertenties

De kooi waaraan je je vastklampt

ZAAILING #6

 

Vliegen is makkelijk, zeg je.

Je hoeft alleen maar je vleugels uit te plooien. De wind en je verlangen naar de horizon doen de rest.

Ekster transparante vleugels.jpg
(c) Jurgen Walschot

 

Maar wat als mijn vleugels vast gegespt zijn, gekortwiekt uit angstvallige zorg, de veren uit wanhoop afgeknaagd tot op de schachten?
Wat als mijn vleugels zo doorschijnend zijn geworden als dromen en de wind er dwars doorheen blaast?

Je glimlacht terwijl je naar de hemel kijkt, waar de eksters stijgen en duiken als luchtacrobaten en het zonlicht door hun veren heen schijnt.

Je zegt: wat als de tralies van de kooi waaraan je je vastklampt ook doorschijnend zijn?

 

 


ZAAILINGEN is een samenwerking met tekenaar Jurgen Walschot.
Zaailingen zijn creatieve scheuten. Zij schrijft bij de beelden, hij tekent bij de tekst

Chrysalis – of waarom de rups moet sterven

Een verhaaltje over dood en verrijzenis

 

Pasen_045 ed cut.jpg

 

Vraag drie mensen om iets te noemen wat symbool staat voor transformatie, en je kunt er zeker van zijn dat minstens een van hen de vlinder zal noemen. Het is en blijft een mooi beeld: de onbeduidende en niet zelden lelijke rups die zichzelf in een zijden cocon spint en er weer uitkomt als een majestueus gevleugeld wezen. Het is een beeld waaraan we elkaar herinneren als het even moeilijk gaat, en we geven het met plezier door aan onze kinderen. Een van mijn favoriete kinderboeken gaat precies over zo’n (zeer hongerig) klein exemplaar…

Ik vond de vlinder en de transformatie waarvoor die staat eigenlijk altijd nogal vanzelfsprekend; het beeld had al lang de rangen der clichés vervoegd, en daardoor zijn rijkdom en ook zijn scherpte verloren. We gebruiken het symbool, maar we weten niet meer wat het betekent.

Gelukkig las ik jaren geleden Bill Plotkins Soulcraft, een boek over hoe persoonlijke transformatie niet alleen bereikt wordt door te streven naar de hogere en betere versie van onszelf, maar ook door af te dalen in het duister van ons onderbewuste, en sindsdien is mijn idee over de vlinder totaal veranderd.

 

Pasen_049 ed cut.jpg

 

Ik dacht vroeger namelijk altijd dat het proces dat zich voltrekt als de rups een chrysalis – een pop – wordt, veel weghad van wat er bij ons in de puberteit gebeurt. Net zoals onze kinderen plots in een razend tempo andere stemmen, rondingen en spiermassa krijgen, dacht ik dat de vorm van de rups zo evolueerde dat zijn lijf langer en smaller werd, en dat uit het overschot aan lichaamsmateriaal dat daardoor ter beschikking kwam vervolgens de vleugels groeiden. Maar dat is helemaal niet hoe het gaat.

 

Als je de pop halverwege haar nimfstadium zou opendoen, stelt Plotkin, dan zou er geen hybride wezen, half rups half vlinder, tevoorschijn komen uit die capsule, maar alleen een plasje vocht.

Om een vlinder te kunnen worden, moet de rups totaal uiteenvallen en zichzelf afbreken tot op zijn pure basisbestanddelen. Er rest geen vaste vorm of bewustzijn. Hij sterft, en er blijft niets van hem over.
En uit die vloeibare essentie bouwt de vlinder zichzelf vervolgens weer op, van nul.

Ik blijf dit een onwaarschijnlijk diep en krachtig beeld vinden.

 

Pasen_048 ed.jpg

 

Soms zeggen we dat we willen dat er iets verandert in ons leven, maar eigenlijk menen we dat niet.

Want als we echt iets willen veranderen, moeten we onszelf veranderen. Maar om een metamorfose door te maken van het soort waarnaar we beweren te verlangen, moeten we alles opgeven.

De menselijke geest verwart heel vaak wat goed voor ons is met wat bekend is. We klampen ons vast aan wat we kennen, zelfs als het ongezond is of ons ongelukkig maakt, gewoon om het gevoel te hebben dat we iets van het leven begrijpen en er een zekere vat op hebben. Nu krijgen we de boodschap dat we de oude wereld binnenin ons, met al onze gewoonten en overtuigingen, al onze angsten en punten van houvast, moeten laten sterven en uiteenvallen.

Maar is dat dan niet eng?

Natuurlijk wel! Het is diep angstaanjagend. Daarom is het beeld van de vlinder zo’n pertinent symbool voor verandering. Het heeft niets te maken met een lekker dutje in een zachte tijdcapsule, gevolgd door het gefladder van delicate vleugeltjes. Het gaat over jezelf overgeven aan het duister, sterven en desintegreren tot er niets – helemaal niets – meer van je overblijft. Alleen dan kan de ziel zichzelf weer heropbouwen.

Als we beweren dat we verandering wensen, vergeten we gemakshalve maar al te vaak dat gedeelte, en spoelen we meteen vooruit naar het stuk waar we onszelf getransformeerd tevoorschijn zien komen.

Jammer genoeg kan er geen verrijzenis zijn als je niet eerst gestorven bent.

 

Pasen_052 ed cut.jpg

 

Tien jaar geleden, toen ik Soulcraft las, ging ik door precies zo’n periode. Mijn leven stond op zijn kop en ik zag de muren als het ware om me heen naar beneden komen. Alles aan mij werd afgebroken, tot op de fundamenten. Ik had er geen controle over, maar ik was me er wel van bewust wat er gebeurde. Dat maakte het niet minder eng. Maar ik had geen andere keuze dan me over te geven, en op het einde van dat beangstigende en pijnlijke proces te kijken wat ik voorhanden had om mezelf weer op te bouwen.

Het is een van de beste ervaringen van mijn leven gebleken.

 

Als ik vandaag om me heen kijk, naar de wereld, naar mezelf en de mensen die ik liefheb, lijkt er me weinig twijfel mogelijk: we gaan door een tijd van diepe veranderingen.

Ik wens iedereen die aan de ingang staat van de donkere en beangstigende weg naar binnen, en die aarzelt om zich over te geven aan het duister dat hem zal omarmen, hem zal uitkleden en zal afbreken tot alleen de essentie nog overblijft om zichzelf uit herop te bouwen, veel moed en veel vertrouwen toe.

Hoe eng het daar beneden ook wordt, het duister is doorgaans zachter dan je denkt. En aan het einde van het diepe pad wacht er zonlicht. En vleugels.

Pasen_110 ed cut.jpg

Stroom

ZAAILING#5

stroom_beeld def-page-001 cut1.jpg

Je staat op de rand.
Je voelt het water aan je trekken zoals magneten dat doen.

Je aarzelt, klemt je tenen om de boord. Je vreest verzwolgen te worden door datgene waaraan je je wil overgeven.

 

 

Waarom de angst om het penseel in het water te dopen en de eerste lijn te trekken? Omdat daarmee een onzichtbaar membraan doorbroken wordt?

Het is een declaratie. Je geeft jezelf aan, legt jezelf bloot.

stroom_beeld def-page-001 cut5a

 

 

De magneet wint het. Je sluit je ogen.
Eerst is er de schok, het binnenkomen.

stroom_beeld def-page-002 cut1a.jpg

Water is zo anders.

 

 

 

Je vindt het ritme. Onder je handen stromen de kleuren over het papier, en jij duikt erin onder.

Mond, neus, ogen, uitgestrekte vingers voelen alleen het water. Je klieft het, en het laat je door. Het gaat opzij voor je maaiende ledematen. Hier, in dit bad, ben jij zelf het penseel, en de lijnen die je trekt, vertellen het verhaal van je lijf.

Onverstoord sluit het water zich weer aaneen zodra jij voorbij bent.

stroom_beeld def-page-002 cut4

 

 

Je geeft je over. Je ontdekt de souplesse van je bewegingen, de hunker in je longen. Je leert dat lucht kan branden.

Je weet dat je hier niet kunt blijven. Elke omhelzing verstikt als ze te lang duurt.

stroom_beeld def-page-003 cut1

 

 

Op het diepste punt, waar de wetten van de zwaartekracht niet werken, ben je buiten het bereik van de kakofonie van geluiden, de muren gemetseld van onbuigzame standpunten. De lucht, een golvende reflectie, is een hallucinatie boven je en het water is baarmoeder en buik tegelijk.

stroom_beeld def-page-002 cut5

In de diepte ben je veilig voor de wereld.

 

 

Je kijkt op van het blad en het verhaal dat daarop ligt uitgelijnd, de kleuren waarin je jezelf hebt toegestaan te verdwijnen.

Je weet dat het af is, en dus voorbij.

stroom_beeld def-page-003 cut4.jpg

 

 

Het verhaal verlaten, is uit het water komen. De plek waar je zo-even nog stroomde, glijdt nu in druppels van je af, en je staat bloot en bibberend op de rand.

stroom_beeld def-page-003 cut3

In twee werelden tegelijk, maar nergens thuis.

 


ZAAILINGEN is een samenwerking met tekenaar Jurgen Walschot.
Zaailingen zijn creatieve scheuten. Zij schrijft bij de beelden, hij tekent bij de tekst.

Zoals elk zaadje groeien onze zaailingen gretig naar het licht,
klein en kwetsbaar, reikend naar hoger.