Spiegels en scherven

If you bring forth what is within you, what you bring forth will save you.
If you do not bring forth what is within you, what you do not bring forth will destroy you.

Lichtkristal_020

Ik hoorde dit citaat uit het Evangelie van Thomas voor het eerst uit de mond van Elaine Pagels, autoriteit op het vlak van de Nag-Hammadi geschriften en apocriefe, gnostische evangeliën. Een dame die weet waar ze over praat, kortom.
Wat een waarheid, wat een krachtig beeld. De woorden zijn duizenden jaren oud, maar ze roepen Jung op, Jeckyll en Hyde, en nog zoveel meer.

Laten stromen wat er zich in ons bevindt, is vaak ronduit beangstigend. We tonen ons naakt en kwetsbaar als we dat doen. En het gaat niet alleen over wat velen ‘mooie’ kwaliteiten vinden; ook pijn, verdriet of andere aspecten van onszelf waar we doorgaans liever niet te lang naar kijken, moeten vrij kunnen stromen op het moment dat ze zich aandienen. In de verlossing die dat meebrengt, worden eerlijkheid en waardigheid geboren.

Maar doe het niet, krop het op, steek het weg, en het gaat gisten in het duister. We bezondigen ons daar op zeker moment allemaal aan. We krijgen het vaak zelfs aangeleerd als kind: ‘Zo mag je je niet voelen!’ ‘Dat mag je niet denken!’ Iets wordt als ongewenst veroordeeld en omdat we streven naar de liefde en de goedkeuring van onze omgeving, verdwijnt dat ongewenste in het diepe duister van een rugzak die we ons voornemen nooit meer open te doen.

We hebben de naïeve hoop dat wat we wegbergen uit het zicht gewoon vanzelf verdwijnt. Maar dat doet het niet. Het wordt alleen maar sterker, als een stuwmeer dat langzaam tot de rand gevuld raakt omdat er nooit water uit weg mag. Aan de andere kant van de dam leven we alsof er niets aan de hand is. Tot de dam breekt – en dat doet hij uiteindelijk altijd – en de gevolgen desastreus en vernietigend zijn, voor onszelf en vaak in een moeite door voor onze omgeving of onze relatie daarmee.

Al te vaak zijn we ons niet bewust van de dingen die we onderdrukken en achter de dam hebben weggestopt. Daar dient hij immers voor: om te ontkennen en te vergeten. En op het moment dat hij breekt, zijn we vaak even geschrokken als onze omgeving.
De enige oplossing om te vermijden dat ‘wat je niet naar buiten brengt, je vernietigt’, is je ervan bewust worden. Als je beseft dat je kwaad bent, kun je die kwaadheid een plaats geven, in plaats van ze op te kroppen tot je uiteindelijk agressief wordt. Maar hoe doe je dat? En vooral: hoe word je je bewust van de dingen waarvan je je lang juist niet bewust wilde zijn? Want wie kwaadheid ooit in zijn rugzak stopte als een ongewenste emotie, wil daar uit oprechte angst doorgaans niet aan herinnerd worden.

Die vraag heeft honderd antwoorden, maar er is er één optie die ik hier graag wil aanstippen, omdat ze zo direct toepasbaar is, en ons honderd keer per dag wordt aangereikt: let op wat je voelt bij wat anderen doen. Want wat we voelen als we de daden van iemand anders gadeslaan, heeft weinig of niets te maken met de ander, en alles met onszelf.

Lichtkristal_019.JPG

Of het nu om een verwerpelijke daad gaat of een gebaar van warmte en schoonheid, de mate waarop je daar emotioneel op reageert, is een graadmeter van hoe je zelf in elkaar zit. En doorgaans luidt de regel: wat resoneert met iets in jou, zal je harder raken dan wat niet resoneert met iets in jou.

Het is een van de meest waardevolle lessen die ik ooit leerde: als je kwaad wordt op een ander, kijk naar jezelf. Wat precies in zijn of haar gedrag strijkt je zo tegen de haren in? Bijna altijd moest ik dan, met het schaamrood op de wangen, toegeven dat wat mij de balken in joeg gedrag was dat ik eigenlijk zelf ook stelde (of wilde stellen), maar dat ik van mezelf niet goedkeurde en dan maar in mijn rugzak of achter mijn dam had geparkeerd. Als anderen dat naar mij toe spiegelden, door dingen te doen die mij daaraan herinnerden, werd ik kwaad op hen. Anderen de schuld geven is toch zo veel makkelijker dan toegeven dat je zelf in de knoop zit en daar vervolgens wat aan doen.

 

Aan dit alles moet ik denken nu er geruchten circuleren dat de schutter in Orlando al drie jaar de homoclub frequenteerde waar hij vijftig mensen doodschoot, en een profiel had op een sociaal-netwerksite voor homo’s. Het is nog te vroeg om te weten of die geruchten kloppen, maar het zou mij echt niet verbazen als het zo was. Rabiate homohaters blijken wel vaker zelf homo te zijn maar niet om te kunnen met dat feit. De spiegel die hen voorgehouden wordt, kunnen ze niet verdragen, en eerder dan aan oprechte soul searching te doen, verketteren ze degene die hem voorhoudt.

If you do not bring forth what is within you, what you do not bring forth will destroy you.  En anderen erbij…

Het internet stroomt na Orlando weer over van boodschappen als ‘de liefde moet overwinnen’. Ik heb eigenlijk zin om te antwoorden: als je wil dat de liefde overwint, ga dan voor de spiegel staan en begin met te houden van wat je dáár ziet. Als we dat oprecht proberen, zullen we minder nood hebben om spiegels in te slaan en onschuldigen te verwonden met de scherven.

Lichtkristal_002.JPG

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s